Van wie was Willem III van Oranje?

Willem Hendrik van Oranje (Binnenhof (Den Haag), 14 november 1650 – Kensington Palace, 19 maart 1702), in Nederland veelal aangeduid als stadhouder-koning Willem III of koning-stadhouder Willem III, was een soevereine prins van Oranje van het huis Oranje-Nassau sinds zijn geboorte.

Vanaf 1672 bestuurde hij als stadhouder Willem III van Oranje Holland, Zeeland en Utrecht, sinds 1675 ook Gelre en Zutphen en Overijssel, en ten slotte sinds 1696 ook Drenthe, in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden.

Vanaf 1689 regeerde hij ook als koning Willem III over Engeland (waartoe ook Wales behoorde) en Ierland. Toevallig was zijn regeringsnummer (III) hetzelfde voor zowel Oranje als Engeland. Hij was ook koning van Schotland, daar stond hij bekend als Willem II. Kortom, hij was koning van het gebied van het huidige Verenigd Koninkrijk en de huidige republiek Ierland, of anders gezegd, van de eilanden Groot-Brittannië en Ierland. Hij staat informeel bekend als King Billy in Ierland en Schotland.

In wat nu bekendstaat als de Glorious Revolution, viel Willem Engeland binnen op 5 november 1688 in een vanuit het parlement ondersteunde actie die uiteindelijk koning Jacobus II afzette en de kronen van Engeland, Schotland en Ierland voor hem won. Op de Britse Eilanden regeerde Willem samen met zijn vrouw, Maria II, tot haar dood op 7 januari 1695 (Juliaanse jaartelling 28 december 1694). De periode van hun gezamenlijke heerschappij wordt vaak aangeduid als "Willem en Maria". In het jaar 1694 kwam de Bank of England tot stand, wat Willem III verzekerde van de steun van de bankiers aan zijn regering.

Willem was een protestant en mede daarom nam hij deel aan verschillende oorlogen tegen de machtige katholieke koning Lodewijk XIV van Frankrijk, in coalitie met de protestantse en katholieke machten van Europa. Veel protestanten riepen hem uit tot een voorvechter van hun geloof. Grotendeels vanwege deze reputatie was Willem in staat om de Britse kronen te nemen, toen velen vreesden dat het katholicisme zou herleven onder Jacobus. Willems overwinning over Jacobus bij de Slag aan de Boyne in 1690 wordt herdacht door de Oranjeorde in Noord-Ierland en delen van Schotland tot op de dag van vandaag. Zijn heerschappij markeerde het begin van de overgang van de persoonlijke heerschappij van het Huis Stuart naar de meer parlementsgerichte heerschappij van het Huis Hannover.

Elizabeth Hamilton, gravin van Orkney (1657 - Londen, 19 april 1733), was van 1680 tot 1695 de erkende maîtresse van Willem III van Oranje-Nassau. Zij was een hofdame van zijn vrouw, Maria II van Engeland.

Ze werd geboren als de dochter van kolonel Sir Edward Villiers uit Richmond en Frances Howard, de jongste dochter van de tweede Graaf van Suffolk.

Nadat prinses Maria in 1677 op 15-jarige leeftijd met prins Willem van Oranje was getrouwd, vergezelde Elizabeth Villiers haar naar Den Haag; haar jongere zusters Anne en Katherine gingen als 'Maids of Honour' (Erejoffers) ook mee. Intussen was haar broer Edward, de latere eerste Graaf van Jersey, in London tot 'Master of the Horse' benoemd.

Drie jaar na het huwelijk van Willem en Maria werd Elizabeth zijn erkende maîtresse. In 1685 probeerde koning Jacobus II, Maria's vader, geruchten over Willems ontrouw te gebruiken om een wig te drijven in het huwelijk van Willem en Maria. In 1688 verdreef Willem mede zijn schoonvader van de Engelse troon en zette een groot deel van de in beslag genomen Ierse bezittingen op naam van Elizabeth Villiers. Deze toekenning werd in 1699 echter ingetrokken door het Engelse parlement.

Kort na de dood van koningin Maria in december 1694, brak Willem van Oranje met Elizabeth Villiers, vanwege, zo zegt men, een belofte die hij Maria op haar sterfbed had gedaan.

Op 25 november 1695 trad Elizabeth in het huwelijk met haar neef Lord George Hamilton, de vijfde zoon van de derde hertog van Hamilton. Hij werd reeds na een paar maanden door koning Willem III begiftigd met de titels Graaf van Orkney, Burggraaf van Kirkwall, en Baron Dechmont. Elizabeth, nu gravin van Orkney, diende de belangen van haar man met grote vakkundigheid. Het bleek een gelukkig huwelijk.

Lady Orkney behield een aanzienlijke sociale rol onder het Huis Hannover. Zij ontving zowel koning George I als koning George II op haar landgoed in Cliveden, Buckinghamshire.

Zij stierf in 1733 op 76-jarige leeftijd.